Nhìn nhận những rủi ro từ thương chiến đến kinh tế Việt Nam

Cập nhật: 10:58 | 07/09/2019

TBCKVN - Tại Hội thảo bàn về nội dung "Chiến tranh thương mại leo thang - Mừng lo của doanh nghiệp Việt", Nguyên bộ trưởng Bộ Thương mại Trương Đình Tuyển đã có những chia sẻ về áp lực của nền kinh tế Việt Nam trong cuộc chiến căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc.

nhin nhan nhung rui ro tu thuong chien den kinh te viet nam

"Nắn" dòng vốn FDI đổ vào đúng hướng

nhin nhan nhung rui ro tu thuong chien den kinh te viet nam

Xu hướng đầu tư dịch chuyển về Việt Nam từ vùng thương chiến

Lợi thị có lợi...

Theo ông Trương Đình Tuyển, mức độ thương chiến ngày càng căng thẳng, việc áp thuế nhập khẩu của 2 quốc gia này càng ngày càng leo thang và có nguy cơ dẫn đến nhiều tác động xấu cho nền kinh tế thế giới.

nhin nhan nhung rui ro tu thuong chien den kinh te viet nam
Nguyên bộ trưởng Bộ Thương mại Trương Đình Tuyển

Đối với Việt Nam, có những tín hiệu tích cực như một số mặt hàng xuất khẩu như dệt may, công nghệ… tăng trưởng mạnh từ sau khi Mỹ - Trung bắt đầu căng thẳng. Sự thuận lợi là nhiều hàng hóa của Việt Nam sẽ thay thế hàng Trung Quốc tại thị trường Mỹ, tạo điều kiện cho doanh nghiệp Việt Nam tăng xuất khẩu vào Mỹ.

Ngoài ra, do ảnh hưởng từ cuộc chiến thương mại nên nhiều nhà đầu tư nước ngoài sẽ rút vốn khỏi thị trường Trung Quốc. Hai thị trường tiềm năng mới là Indonesia và Việt Nam được xem là nơi hút dòng vốn FDI nhiều nhất tại thời điểm này. Việt Nam cũng được dự đoán sẽ hút dòng vốn nhiều hơn nữa trong thời gian tới nếu chúng ta đẩy mạnh cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.

Tuy nhiên, hệ quả từ cuộc chiến này mang lại cho Việt Nam là không hề nhỏ.

Bãi tập kết "rác" từ Trung Quốc?

Ảnh hưởng tiêu cực lớn nhất chính là việc phải cạnh tranh với hàng Trung Quốc tại các thị trường ngoài Mỹ. Bởi lẽ, khi đồng nhân dân tệ giảm giá, hàng hóa Trung Quốc tại các thị trường khác sẽ rẻ hơn và cạnh tranh trực tiếp với hàng Việt Nam.

Điều đáng cân nhắc hơn là khi đồng nhân dân tệ giảm giá, nhiều sản phẩm kém chất lượng hoặc dư thừa ở Trung Quốc sẽ bị đẩy sang Việt Nam. Cùng với đó, nhằm đổi mới công nghệ trong cuộc chiến với Mỹ, Trung Quốc sẽ tìm cách đẩy những công nghệ thấp, hàng hóa công nghệ dư thừa sang nước khác để dọn dẹp lại thị trường của họ. Như vậy, Việt Nam khả năng sẽ được xem là điểm đến rất thuận lợi để Trung Quốc tuồn hàng thừa.

Do đó, Nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại cảnh báo Việt Nam cần tỉnh táo trước chiến lược này của Trung Quốc. Bởi nếu Việt Nam tiếp tục ham rẻ thì khả năng rất cao sẽ là nơi "hứng rác" của Trung Quốc, làm giảm chất lượng hàng hóa tại thị trường nội địa. "Đây là nguy cơ lớn", ông Trương Đình Tuyển nhận định.

Nguy cơ bị áp thuế phòng vệ thương mại từ Mỹ

nhin nhan nhung rui ro tu thuong chien den kinh te viet nam

Theo Nguyên Bộ trưởng Bộ Thương Mại, Việt Nam cũng cần thận trong trước những công ty nhăm nhe lợi dụng căng thẳng Mỹ - Trung để nhập hàng Trung Quốc về "đội mác" hàng Việt.

"Rất có khả năng một số doanh nghiệp Việt Nam nhập hàng Trung Quốc về dán nhãn Việt Nam, hoặc gia công 1 số công đoạn đơn giản và ghi nhãn mác xuất xứ tại Việt Nam. Điều này vô cùng nguy hiểm, bởi khi Mỹ phát hiện ra điều này sẽ tiến hành áp thuế cho Việt Nam. Họ không thể chấp nhận một thị trường đưa hàng Trung Quốc về ghi "Made in VietNam" rồi xuất đi, ông Tuyển nhấn mạnh.

Theo nhận định của các chuyên gia, cuộc chiến Thương mại Mỹ - Trung sẽ còn kéo dài kể cả khi Trung Quốc và Mỹ đã thống nhất sẽ có cuộc gặp đàm phán vào tháng 10 tới.

Đây không chỉ thuần túy xuất phát từ sự mất cân bằng xuất nhập khẩu giữa hai nền kinh tế mà nó nằm trong bối cảnh cuộc cạnh tranh chiến lược đang diễn ra trên nhiều mặt trận, ở nhiều địa bàn trong đó, Chương trình "Made in China" trên khắp thế giới mà Trung Quốc lập ra được xem là là điểm mấu chốt của cuộc cạnh tranh không hồi kết này.

Cũng theo vị này, nếu năm 2018, Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ 47,5 tỉ đô la, tăng 11,43% so với mức 41,6 tỉ của năm 2017 thì trong 6 tháng đầu năm 2019, xuất khẩu vào Mỹ tiếp tục tăng mạnh với tổng kim ngạch 27,5 tỉ đô la, tăng 27,4% so với cùng kỳ năm trước. Từ vị trí thứ 6 vào đầu năm 2018, hiện nay, Việt Nam đã lên thứ 4 trong 16 nước xuất siêu vào Mỹ.

Tuy nhiên, Nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại cũng cho rằng, Việt Nam cần phải thay đổi cơ chế xuất nhập khẩu, hạn chế nhập hàng dư thừa từ Trung Quốc và tăng cường nhập hàng Mỹ để giữ mỗi quan hệ luôn tốt đẹp. Các doanh nghiệp Việt Nam cần tích cực điều chỉnh cơ cấu thị trường theo hướng cân bằng hơn.

Việt Nam không phải là đối tượng hưởng lợi trong thương chiến Mỹ - Trung

Mới nhất, tại Diễn đàn Thương mại Việt Nam – Hoa Kỳ năm 2019 do Bộ Công Thương tổ chức sáng 6/9 ở TP. HCM, bà Virginia Foote, Phó Chủ tịch Phòng Thương mại Hoa Kỳ (AmChams) ở Hà Nội, đồng chủ tịch Liên minh Diễn đàn doanh nghiệp (DN) Việt Nam (VBF) đã chia sẻ, thương chiến Mỹ - Trung rất nghiêm trọng và khó tiên lượng sẽ kéo dài bao lâu.

Bà này cho rằng, Trung Quốc có khả năng "chịu đòn" trong thời gian dài, còn phía Mỹ cũng không "xuống thang" bởi sắp tới sẽ diễn ra bầu cử.

nhin nhan nhung rui ro tu thuong chien den kinh te viet nam

Các diễn giả và khách mời trao đổi tại Diễn đàn thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ 2019

"Ý tưởng của Tổng thống Mỹ là mang các DN Mỹ trở về Mỹ chứ không phải mang DN Mỹ rời Trung Quốc để đến Việt Nam, Malaysia hay quốc gia nào khác; không chỉ là trừng phạt Trung Quốc mà là dân tộc chủ nghĩa, hướng về Mỹ", Phó Chủ tịch Amcham Hà Nội nói.

Bà Virginia Foote lưu ý, DN hết sức cẩn thận vì Việt Nam không phải là đối tượng hưởng lợi của cuộc chiến này. "Tôi đã làm việc với Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) về những cơ hội có thể làm được cho những DN tại Việt Nam. Đừng chơi trò chơi đuổi bắt và nghĩ rằng đây là tiền dễ kiếm mà nó rất nguy hiểm mà nên nghĩ về cục diện lớn hơn. Việt Nam vẫn còn bảo hộ nhiều nhưng tôi hy vọng các bạn không dính vào bẫy bảo hộ. Việt Nam có thể thay đổi theo hướng phát triển năng lượng sạch. Các chuỗi cung ứng năng lượng sạch sẽ là cách Việt Nam có thể làm để thu hút đầu tư trong dài hạn" -  bà  Virginia Foote cho biết thêm.

Ông Nguyễn Hồng Dương, Phó Vụ trưởng Vụ thị trường châu Âu – châu Mỹ, Bộ Công Thương, cũng lưu ý nếu nhìn nhận xung đột thương mại Mỹ - Trung và chính sách thương mại của chính quyền Mỹ dưới góc độ hẹp và đưa ra những chính sách kinh doanh sẽ rất dễ mắc sai lần bởi tác động của cuộc chiến đối với từng nhóm hàng, ngành hàng xuất khẩu của Việt Nam rất khác nhau.

Trong bối cảnh chung như vậy, bà Mary Tarnowka - Giám đốc điều hành Amcham tại Việt Nam nhận định, xung đột thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đã ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu nhưng đang tạo ra cơ hội cho Việt Nam khi các tập đoàn phải đa dạng hóa nguồn cung của họ.

Việt Nam vẫn còn lợi thế về nguồn nhân công chi phí thấp, môi trường kinh doanh, cải cách giáo dục đã phần nào đáp ứng được nhu cầu về nguồn nhân lực cho các tập đoàn quốc tế. Bên cạnh đó, các thỏa thuận thương mại của Việt Nam và các nước cũng tạo ra các hoạt động kinh doanh nhiều hơn. Việt Nam từng bước có thể tạo ra được lợi thế cạnh tranh cho mình từ việc hiện đại hóa cắt giảm được các chi phí trong thương mại và từ đó tiếp cận được nhiều thị trường mới hơn.

"Chúng tôi hy vọng môi trường kinh doanh được cải thiện nhiều hơn nữa ở các lĩnh vực, thúc đẩy phát triển thương mại giữa hai nước. Các hoạt động của Amcham nhằm thúc đẩy Việt Nam trở thành một phần trong chuỗi cung ứng toàn cầu", bà Mary Tarnowka nhấn mạnh.

nhin nhan nhung rui ro tu thuong chien den kinh te viet nam Cập nhật giá vàng mới nhất sáng 7/9: Vàng giảm chạm mốc 42 triệu đồng/lượng

TBCKVN - Mở cửa phiên giao dịch ngày 7/9, giá vàng trong nước tiếp tục điều chỉnh nhẹ. Các doanh nghiệp kinh doanh kim loại ...

nhin nhan nhung rui ro tu thuong chien den kinh te viet nam Tác động từ cú trượt giá kỷ lục của đồng nhân dân tệ tới kinh tế Việt Nam

TBCKVN - Trung Quốc liên tục để đồng nhân dân tệ phá giá và hiện đang ở mức thấp nhất trong hơn 10 năm. Động thái này ...

nhin nhan nhung rui ro tu thuong chien den kinh te viet nam Kinh tế Việt Nam - sự thật từ thương chiến

TBCKVN - Một thỏa thuận đình chiến giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới có thể khiến mọi thứ quay trở lại như ban ...

Quân Vương