Để dọn rác không chỉ là trào lưu

Cập nhật: 11:45 | 20/04/2019

TBCKVN - Challenge For Change tức “Thử thách dọn rác” đang là một trào lưu lan tỏa trên mạng xã hội được giới trẻ Việt Nam và thế giới tích cực hưởng ứng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, thành công với thử thách là một chuyện, còn giữ được hay không lại không đơn giản.  

de don rac khong chi la trao luu Siêu thị "mặc" lá chuối cho rau: Đổi thay từ hành động nhỏ
de don rac khong chi la trao luu Dùng lá chuối gói thực phẩm lan nhanh khắp các siêu thị

Trào lưu bổ ích

Mới đây nhất thêm một trào lưu vừa xuất hiện trên mạng xã hội, nhưng khác với những “thử thách” được đánh giá là vô bổ như trước đây, “thử thách dọn rác” lại được nhiều người ngợi khen khi kêu gọi cư dân mạng cùng tham gia dọn rác tại các công viên, bãi biển... như một cách để chiến thắng “thử thách”. Thử thách này được khởi xướng bởi người dùng Facebook sống tại Romania có tên Byron Román, khi anh đăng tải anh ngồi trên một bãi đất đầy rác và hình ảnh anh đã dọn sạch toàn bộ đống rác này, kèm theo thông điệp: “Đây là một thử thách mới cho toàn bộ các bạn thiếu niên đang nhàm chán. Hãy chụp ảnh một khu vực cần làm sạch, sau đó chụp ảnh sau khi bạn đã làm điều gì đó với nó và đăng lên mạng xã hội”.

Bài viết của Byron Roman đã nhanh chóng thu hút hàng chục ngàn lượt thích và hơn 315 ngàn lượt chia sẻ. Hàng trăm ngàn người trên mạng xã hội đã cùng hưởng ứng lời kêu gọi để tham gia vào thử thách này. Nhiều cư dân mạng trên toàn cầu đã tìm đến những công viên hay bãi biển bị ô nhiễm bởi rác, chụp ảnh những đống rác có tại đó rồi cùng nhau dọn dẹp gọn gàng rác và chụp ảnh “thành quả” cuối cùng, rồi chia sẻ lên mạng xã hội kèm theo hashtag #TrashTag (Thùng rác) hoặc #ChallengeForChange (Thử thách để thay đổi).

de don rac khong chi la trao luu
Hình ảnh do Byron Román đăng tải để kêu gọi cư dân mạng tham gia “thử thách dọn rác”

Không chỉ “gây sốt” và được lan rộng mạnh mẽ trên Facebook, “thử thách dọn rác” còn được chia sẻ và lan rộng trên các nền tảng mạng xã hội khác như Twitter hay Instagram. Hàng ngàn bức ảnh rác được dọn dẹp sạch sẽ tại những nơi công cộng đã được chia sẻ trên mạng xã hội. Nhiều người đánh giá “thử thách dọn rác” là trào lưu ý nghĩa nhất từng được lan truyền trên các trang mạng xã hội vì những giá trị thiết thực mà nó mang lại. Nhiều cư dân mạng cho biết họ rất vui vì vừa có thể thực hiện theo một trào lưu đang “sốt” mà lại thực hiện được một hành động mang nhiều ý nghĩa.

Nhiều bạn trẻ Việt đã nhanh chóng nhận thấy ý nghĩa tích cực, hòa vào trào lưu này. Cùng với bạn trẻ khắp thế giới, hashtag #trashtag, #ChallengeForChange bắt đầu có thêm hình ảnh từ Việt Nam: Vinh, Đà Nẵng, Đà Lạt, Bình Phước, TP.HCM… "Tôi chưa bao giờ tham gia bất cứ thử thách nào trên mạng xã hội, nhưng lần này phá lệ. Thấy mọi người chia sẻ ảnh tham gia thử thách dọn rác thấy ý nghĩa quá, tôi rủ em trai ra gầm cầu Phú Mỹ (quận 7, TP.HCM) gần nhà để dọn rác", Hương Ly - quán quân Vietnam Next Top Model - chia sẻ.

Trao đổi về vấn đề này, anh Nguyễn Văn Hùng – Phó bí thư quận đoàn Hoàng Mai và chị Nguyễn Thị Thu Hương thuộc Đoàn phường Đại Kim cho biết, việc dọn rác đối với đoàn viên thanh niên tại đây không còn xa lạ nữa, nhưng trào lưu này như một “điểm nhấn”, động lực để các bạn bảo vệ môi trường cùng mọi người khắp nơi trên thế giới. Đoàn vẫn đang nghiên cứu để biến phong trào trên trở nên thực tế, quy mô và chất lượng hơn trong giới trẻ Hoàng Mai. Nêu quan điểm của mình, chị Nguyễn Thị Thu Hương cho rằng, dọn dẹp rác thải không khó, quan trọng là phải thay đổi được ý thức của mọi người, nếu không, trào lưu sẽ chỉ dừng lại ở trào lưu. “Xu hướng trên đang diễn ra mạnh mẽ trên thế giới. Đây là cách mà Đoàn phường Đại Kim hưởng ứng và truyền thông điệp tích cực tới mọi người. Có thể nói đây là cách kêu gọi rất hiệu quả và mới mẻ đối với các bạn trẻ…” - chị Nguyễn Thị Thu Hương chia sẻ.

Theo anh Nguyễn Văn Mạnh – một trong những người khởi xướng và thành lập Cộng đồng Học Làm Thiện cho biết, cuối tháng 3 vừa qua đã kết hợp với Quận đoàn Hoàng Mai và Đoàn phường Đại Kim huy động trên 70 bạn trẻ tham gia “thử thách dọn rác” tại chân cầu vượt khu Linh Đàm. Nhìn từ thành công của hoạt động này, theo anh Mạnh, việc dọn rác thải, trồng cây xanh, thu gom chai lọ để bán gây quỹ... từ lâu đã được giới trẻ trên địa bàn Hà Nội nhiệt tình hưởng ứng, song quy mô còn nhỏ lẻ, chưa tạo ra được làn sóng rộng lớn và mang tính bền vững. Thế nên, “thử thách dọn rác” chính là chìa khóa và cách truyền tải thông điệp hiệu quả nhất từ sức mạnh của mạng xã hội đến thực tế nhằm nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho người dân, nhất là trong giới trẻ. “Chương trình hưởng ứng tinh thần “Challenge For Change” thiết thực và đầy ý nghĩa. Cộng đồng Học Làm Thiện tin rằng với nhiệt huyết, tài năng và cống hiến, các bạn trẻ sẽ góp sức mình cùng nhau xây dựng giá trị tốt đẹp để mỗi chúng ta làm gương đi đầu trong những hành động nhỏ nhưng mang lại sự lan tỏa và thay đổi mạnh mẽ” – anh Nguyễn Văn Mạnh nhắn gửi.

Vẫn cần ý thức của cả cộng đồng

Ngày 7/4, một nhóm bạn trẻ xấp xỉ 40 người đã tham gia chương trình dọn rác dưới chân cầu Xuân Lai (Xuân Thu, Sóc Sơn). Sau khoảng 4 giờ làm việc hăng say, nhóm đã thu dọn gần như toàn bộ rác thải dưới chân cầu và mép sông. Ngay sau khi sự việc được đăng tải trên mạng xã hội, nhóm bạn trẻ đã nhận được rất nhiều lời ca ngợi cho tinh thần, trách nhiệm với cộng đồng, môi trường sống xung quanh.

de don rac khong chi la trao luu
de don rac khong chi la trao luu
Qua “thử thách dọn rác”, những người trẻ trên địa bàn Hà Nội đang trực tiếp lan tỏa lối sống xanh tích cực trong cộng đồng.

Tuy nhiên, đáng buồn thay, sau khi chương trình kết thúc, một số người dân xung quanh thiếu ý thức vẫn thản nhiên “quen tay” xả rác tại khu vực này. "Sau khi chúng tôi rời nơi này trở về nhà, chỉ sau 3 tiếng, đã có người dân mang rác ra cầu và ném xuống địa điểm mới được dọn. Mặc dù đã có băng rôn kêu gọi mọi người giữ gìn vệ sinh môi trường, lưới sắt bao bọc nhưng vì tiện tay mà người dân vẫn thả rác từ trên cầu xuống" - Tiến Huy, một thành viên của nhóm tình nguyện dọn rác tại chân cầu Xuân Lai chia sẻ.

Một ví dụ khác, phong trào dọn rác, phát quang ao Chạ (phường Mai Dịch, quận Cầu Giấy) do Đoàn Thanh niên phường Mai Dịch thực hiện cũng luôn đứng trước nguy cơ “người làm, kẻ phá”. Theo Bí thư Đoàn Thanh niên phường Mai Dịch Trương Thị Minh Tâm, trước đây, xung quanh ao Chạ hàng quán mọc lên chêm kín đường. Trong quá trình kinh doanh, sinh hoạt, nhiều người thiếu ý thức đã đổ thẳng rác thải xuống ao gây ô nhiễm môi trường.

Cũng vì cảnh "cha chung không ai khóc", kè ao mọc đầy cỏ, cây dại khiến ao Chạ càng trở nên nhếch nhác là môi trường sống lý tưởng cho ruồi, muỗi… “Đến thời điểm này, ao Chạ vẫn giữ được vẻ đẹp như ngày mới hoàn thành chương trình. Tuy nhiên, khi đã xanh, sạch, đẹp thì tình trạng lấn chiếm đường bao ven ao có thể diễn ra bất cứ lúc nào” – Bí thư Đoàn Thanh niên phường Mai Dịch lo lắng.

Để thực hiện chiến dịch dọn rác, phát quang ao Chạ, Đoàn Thanh niên phường Mai Dịch đã huy động 40 đoàn viên, chia nhóm làm việc liên tục trong vòng 4 ngày. "Các đoàn viên đều có lòng nhiệt huyết, khát khao cống hiến, được làm những việc có ích cho địa phương. Tuy nhiên, điều khiến những đoàn viên trăn trở nhất là làm sao giữ được những kết quả của chiến dịch. Từ đó, ngay từ khi nhận được chủ trương của UBND phường về việc dọn dẹp ao Chạ, đoàn viên thanh niên của phường đã xung phong nhận nhiệm vụ.

Đồng thời kiến nghị Đảng ủy, UBND chỉ đạo Công an phường và các tổ chức, cá nhân tích cực tham gia bảo vệ, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm cảnh quan, vệ sinh môi trường ao Chạ" - Bí thư đoàn phường Trương Thị Minh Tâm chia sẻ. Xung quanh vấn đề này, nhiều chuyên gia xã hội học cho rằng, mạng xã hội, đặc biệt là Facebook đang có nhiều tác động đến giới trẻ. Trong những tác động đó, trào lưu dọn rác trên mạng xã hội rất đáng trân trọng. Bởi, hành động tham gia dọn rác của giới trẻ đã góp phần quan trọng vào việc cải thiện môi trường sống, thay đổi ý thức của không ít người dân.

Tuy nhiên, để “Thử thách dọn rác” đem lại hiệu quả lâu dài, cần sự vào cuộc của chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể và đặc biệt là những người dân sống trong khu vực. Trong đó, một trong những nhiệm vụ tối quan trọng là xử phạt để tạo sức răn đe, tránh những tình huống như đã diễn ra ở cầu Xuân Lai (Sóc Sơn).

Trang Nhi